De 25 populairste Joodse voornamen

Wat zijn typisch Joodse voornamen? Sam en Moos? Het cliché klopt, Samuel en Mozes staan allebei in de top 10. Maar niet op één.

Ik ben in het gedenkboek In Memoriam – met de namen van 101.414 Nederlands-Joodse oorlogsslachtoffers – nagegaan wat de populairste voornamen waren, resulterend in een top 25 voor de mannen en een voor de vrouwen.

Eén voorbehoud: Ik heb alleen personen meegeteld die maar één voornaam hebben (dat is overigens de grote meerderheid), anders had ik handmatig moeten tellen en dat was me te veel werk… Niet helemaal wetenschappelijk verantwoord dus, maar het resultaat geeft toch een hele goede indruk.

De bekende sportverslaggever Han Hollander (rechts) heette officieel Hartog Hollander

De bekende sportverslaggever Han Hollander (rechts) heette officieel Hartog Hollander (1886-1943) (Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid)

Top 25 mannen

  1. Abraham (2347)
  2. Jacob (2175)
  3. Salomon (2039)
  4. Mozes (1486)
  5. Joseph (1301)
  6. David (1198)
  7. Levie (1085)
  8. Hartog (1065)
  9. Samuel (994)
  10. Simon (986)
  11. Louis (976)
  12. Meijer (817)
  13. Benjamin (699)
  14. Isaac (661)
  15. Maurits (636)
  16. Nathan (618)
  17. Philip (605)
  18. Barend (576)
  19. Marcus (558)
  20. Isaäc (534)
  21. Emanuel (525)
  22. Max (432)
  23. Alexander (424)
  24. Hijman (410)
  25. Aron (384)

Het is aardig deze lijst te vergelijken met de “algemene” voornamen-top 25 van tussen circa 1870 en 1947 geboren Nederlandse mannen. Er is vrijwel geen enkele overeenkomst. Alleen Jacob komt in beide lijsten voor:

Niet alle Joden hadden typisch Joodse voornamen: de Amsterdamse wethouder Nicolaas Marinus Josephus Jitta (1858-1940)

Niet alle Joden hadden typisch Joodse voornamen: de Amsterdamse wethouder Nicolaas Marinus Josephus Jitta (1858-1940) (Eigen Haard)

  1. Jan
  2. Johannes
  3. Hendrik
  4. Cornelis
  5. Willem
  6. Pieter
  7. Gerrit
  8. Jacob
  9. Jacobus
  10. Petrus
  11. Adrianus
  12. Dirk
  13. Hendrikus
  14. Wilhelmus
  15. Gerardus
  16. Klaas
  17. Marinus
  18. Antonius
  19. Albert
  20. Johan
  21. Adriaan
  22. Peter
  23. Harm
  24. Theodorus
  25. Nicolaas
Sara Aardewerk-Hamerslag

Sara Aardewerk-Hamerslag (1903-1943) (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis)

Top 25 vrouwen

  1. Sara (2124)
  2. Esther (1429)
  3. Rachel (1383)
  4. Elisabeth (1336)
  5. Rebecca (1091)
  6. Betje (1014)
  7. Anna (988)
  8. Mietje (886)
  9. Eva (820)
  10. Sophia (770)
  11. Judith (738)
  12. Marianne (723)
  13. Roosje (674)
  14. Johanna (655)
  15. Saartje (608)
  16. Clara (557)
  17. Bertha (518)
  18. Grietje (496)
  19. Rosa (448)
  20. Henriette (442)
  21. Leentje (438)
  22. Lea (422)
  23. Sientje (418)
  24. Henriëtte (393)
  25. Alida (384)

De vrouwenlijst doet een stuk minder exotisch aan dan de mannenlijst. Een vergelijking met de algemene top 25 bevestigt dit ook wel: Johanna, Anna, Elisabeth en Grietje komen in beide lijsten voor. Kennelijk waren Joodse vrouwen in naamkundig opzicht beter in de Nederlandse samenleving geïntegreerd dan de mannen.

  Cornelia van Baaren-Colthof schreef haar naam in een machzor voor Pesach (Archief Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap)

Cornelia van Baaren-Colthof (1878-1943) schreef haar naam in een machzor voor Pesach (Archief Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap)

  1. Maria
  2. Johanna
  3. Anna
  4. Cornelia
  5. Adriana
  6. Wilhelmina
  7. Catharina
  8. Hendrika
  9. Elisabeth
  10. Grietje
  11. Aaltje
  12. Jantje
  13. Trijntje
  14. Petronella
  15. Jacoba
  16. Geertruida
  17. Geertje
  18. Janna
  19. Elizabeth
  20. Neeltje
  21. Helena
  22. Antje
  23. Margaretha
  24. Jannetje
  25. Hendrikje

Reacties

  1. Sam en Moos als verwacht in top 10 populairste Joodse namen. http://ht.ly/4FZxN

  2. Elsje (via Facebook) zegt:

    In dit verband is dit ook wel leuk om te bekijken: http://www.jewfaq.org/jnames.htm

  3. Mooie lijsten (wat een werk)! Ik ben er meteen op ingehaakt en heb in een stuk op mijn site een vergelijking gemaakt met de hedendaagse toplijsten. Jij enig idee waarom Levie tegenwoordig Levi is?

  4. Leuk artikel! Heb op jouw site ook gereageerd, maar op je vraag hier:

    “Levie” is volgens mij gewoon de vernederlandste spelling. Woorden eindigen in het Nederlands normaal gesproken op -ie en niet op -i. De naam is natuurlijk eeuwenlang in gebruik geweest en dus qua spelling ook vernederlandst.

    In de huidige trend geldt “Levi” echter weer als modern en “exotisch” en daarbij hoort wellicht ook een minder Nederlandse spelling.

    Merk op dat de bijbel ook “Levi” spelt (maar dat was altijd al zo).

    Ter vergelijking de andere spellingen:

    Levie (1085)
    Levi (53)
    Levy (15)
    Levij (14)

  5. Waarom heeft Wilde®s zijn trouwe onderdanen Henk&Ingrid eigenlijk neit Abraham&Sara genoemd? http://t.co/6k7NFQ31

  6. De 25 populairste Joodse voornamen http://t.co/l0qhLZcM #Voornamen

  7. De 25 populairste Joodse voornamen http://t.co/l0qhLZcM #Voornamen

  8. Wilmah zegt:

    Bedankt voor de populairste Joodse vrouwen namen, gelukkig komt Grietje op de 18 e plaats voor. Deze naam komt in mijn familie heel vaak voor. Rabbijnen denken vaak dat Joodse vrouwen allemaal Esther en Ruth hebben geheten dat dat Grietje geen Joodse vrouwen naam is. Goed dat deze lijst laat zien dat gewone namen heel populair waren in de 20 eeuw.

    • Je hebt helemaal gelijk. Door de eeuwen heen hebben Joden ook de voornamen van hun niet-Joodse landgenoten overgenomen. Joodse ouders mogen hun kinderen noemen zoals ze willen, er zijn bij mijn weten nooit religieuze voorschriften voor geweest.

  9. Is een deel van de familie Josephus Jitta niet katholiek geworden? Dat zou ook de meer ‘Hollandse’ namen kunnen verklaren, toch?

  10. Mijn oud-collega met dubbele achternaam Josephus Jitta werd door ons meestal alleen Jitta genoemd.

  11. A. Gritter zegt:

    Geinig dat de ‘algemene’ lijst Jacob op 8 en Jacobus op 9 heeft. Je kunt het argument aanvoeren dat het dezelfde naam is [Jacobus is de gelatiniseerde variant]. Die algemene lijst staat trouwens bol van die ‘Latijnse’ voornamen op -us.

    En Simon Petrus staat op 10 – hoezo geen overeenkomst? ;-)

    Johannes – met zijn afgeleiden Jan en Johan erbij opgeteld helemaal de absolute nummer 1 – is een van oorsprong Hebreeuwse naam: Yochanan [en om het overzichtelijk te houden: Johannes is niet de Latijnse, maar de Griekse versie].
    Toch wel wat verbazend, dat je in het ooit zo Christelijke Nederland niet meer van die Joodse, maar tegelijkertijd Bijbelse namen terugzag, zelfs al had de Rooms-Katholieke subdivisie eerder voorkeur voor allerlei Latijnse heiligennamen [Petrus, Antonius, Gerardus, Theodorus].

Trackbacks

  1. [...] verrassend: Cohen en Polak zijn de meest voorkomende Joodse achternamen in Nederland. Na de top 25 van populairste Joodse voornamen nu de top 50 van algemeenste [...]

  2. [...] voornamen Met behulp van het gedenkboek In Memoriam stelde ik een tijdje geleden de top 25 van meest voorkomende Joodse voornamen op. Behalve de geijkte Abraham en Sara kwam ik ook heel wat merkwaardige namen tegen. Hier een [...]

  3. Katra zegt:

    De 25 populairste Joodse voornamen http://t.co/3VQRmNiG via @Vernoeming

  4. De 25 populairste Joodse voornamen http://t.co/sc83BHFXec #Populairenamen #Voornamen

Laat wat van je horen

*