Wat zijn typisch Joodse voornamen? Sam en Moos? Het cliché klopt, Samuel en Mozes staan allebei in de top 10. Maar niet op één.
Ik ben in het gedenkboek In Memoriam – met de namen van 101.414 Nederlands-Joodse oorlogsslachtoffers – nagegaan wat de populairste voornamen waren, resulterend in een top 25 voor de mannen en een voor de vrouwen.
Eén voorbehoud: Ik heb alleen personen meegeteld die maar één voornaam hebben (dat is overigens de grote meerderheid), anders had ik handmatig moeten tellen en dat was me te veel werk… Niet helemaal wetenschappelijk verantwoord dus, maar het resultaat geeft toch een hele goede indruk.
De bekende sportverslaggever Han Hollander (rechts) heette officieel Hartog Hollander (1886-1943) (Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid)
Top 25 mannen
- Abraham (2347)
- Jacob (2175)
- Salomon (2039)
- Mozes (1486)
- Joseph (1301)
- David (1198)
- Levie (1085)
- Hartog (1065)
- Samuel (994)
- Simon (986)
- Louis (976)
- Meijer (817)
- Benjamin (699)
- Isaac (661)
- Maurits (636)
- Nathan (618)
- Philip (605)
- Barend (576)
- Marcus (558)
- Isaäc (534)
- Emanuel (525)
- Max (432)
- Alexander (424)
- Hijman (410)
- Aron (384)
Het is aardig deze lijst te vergelijken met de “algemene” voornamen-top 25 van tussen circa 1870 en 1947 geboren Nederlandse mannen. Er is vrijwel geen enkele overeenkomst. Alleen Jacob komt in beide lijsten voor:
Niet alle Joden hadden typisch Joodse voornamen: de Amsterdamse wethouder Nicolaas Marinus Josephus Jitta (1858-1940) (Eigen Haard)
- Jan
- Johannes
- Hendrik
- Cornelis
- Willem
- Pieter
- Gerrit
- Jacob
- Jacobus
- Petrus
- Adrianus
- Dirk
- Hendrikus
- Wilhelmus
- Gerardus
- Klaas
- Marinus
- Antonius
- Albert
- Johan
- Adriaan
- Peter
- Harm
- Theodorus
- Nicolaas
Sara Aardewerk-Hamerslag (1903-1943) (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis)
Top 25 vrouwen
- Sara (2124)
- Esther (1429)
- Rachel (1383)
- Elisabeth (1336)
- Rebecca (1091)
- Betje (1014)
- Anna (988)
- Mietje (886)
- Eva (820)
- Sophia (770)
- Judith (738)
- Marianne (723)
- Roosje (674)
- Johanna (655)
- Saartje (608)
- Clara (557)
- Bertha (518)
- Grietje (496)
- Rosa (448)
- Henriette (442)
- Leentje (438)
- Lea (422)
- Sientje (418)
- Henriëtte (393)
- Alida (384)
De vrouwenlijst doet een stuk minder exotisch aan dan de mannenlijst. Een vergelijking met de algemene top 25 bevestigt dit ook wel: Johanna, Anna, Elisabeth en Grietje komen in beide lijsten voor. Kennelijk waren Joodse vrouwen in naamkundig opzicht beter in de Nederlandse samenleving geïntegreerd dan de mannen.
Cornelia van Baaren-Colthof (1878-1943) schreef haar naam in een machzor voor Pesach (Archief Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap)
- Maria
- Johanna
- Anna
- Cornelia
- Adriana
- Wilhelmina
- Catharina
- Hendrika
- Elisabeth
- Grietje
- Aaltje
- Jantje
- Trijntje
- Petronella
- Jacoba
- Geertruida
- Geertje
- Janna
- Elizabeth
- Neeltje
- Helena
- Antje
- Margaretha
- Jannetje
- Hendrikje
Sam en Moos als verwacht in top 10 populairste Joodse namen. http://ht.ly/4FZxN
In dit verband is dit ook wel leuk om te bekijken: http://www.jewfaq.org/jnames.htm
Mooie lijsten (wat een werk)! Ik ben er meteen op ingehaakt en heb in een stuk op mijn site een vergelijking gemaakt met de hedendaagse toplijsten. Jij enig idee waarom Levie tegenwoordig Levi is?
Leuk artikel! Heb op jouw site ook gereageerd, maar op je vraag hier:
“Levie” is volgens mij gewoon de vernederlandste spelling. Woorden eindigen in het Nederlands normaal gesproken op -ie en niet op -i. De naam is natuurlijk eeuwenlang in gebruik geweest en dus qua spelling ook vernederlandst.
In de huidige trend geldt “Levi” echter weer als modern en “exotisch” en daarbij hoort wellicht ook een minder Nederlandse spelling.
Merk op dat de bijbel ook “Levi” spelt (maar dat was altijd al zo).
Ter vergelijking de andere spellingen:
Levie (1085)
Levi (53)
Levy (15)
Levij (14)
Waarom heeft Wilde®s zijn trouwe onderdanen Henk&Ingrid eigenlijk neit Abraham&Sara genoemd? http://t.co/6k7NFQ31
De 25 populairste Joodse voornamen http://t.co/l0qhLZcM #Voornamen
De 25 populairste Joodse voornamen http://t.co/l0qhLZcM #Voornamen
Bedankt voor de populairste Joodse vrouwen namen, gelukkig komt Grietje op de 18 e plaats voor. Deze naam komt in mijn familie heel vaak voor. Rabbijnen denken vaak dat Joodse vrouwen allemaal Esther en Ruth hebben geheten dat dat Grietje geen Joodse vrouwen naam is. Goed dat deze lijst laat zien dat gewone namen heel populair waren in de 20 eeuw.
Je hebt helemaal gelijk. Door de eeuwen heen hebben Joden ook de voornamen van hun niet-Joodse landgenoten overgenomen. Joodse ouders mogen hun kinderen noemen zoals ze willen, er zijn bij mijn weten nooit religieuze voorschriften voor geweest.