Weinig verrassend: Cohen en Polak zijn de meest voorkomende Joodse achternamen in Nederland. Na de top 25 van populairste Joodse voornamen nu de top 50 van algemeenste familienamen.
Ik ben in het gedenkboek In Memoriam – met de namen van 101.414 Nederlands-Joodse oorlogsslachtoffers – nagegaan wat de meest voorkomende achternamen zijn.
Net als bij de voornamen een voorbehoud. Getrouwde vrouwen staan in het bestand onder hun dubbele achternaam (Cohen-Polak) en zijn dus apart geteld. Het was ondoenlijk dit allemaal uit te splitsen. De lijst gaat dus uit van de namen van mannen en ongehuwde vrouwen.

Abraham Cohen (1915-1941) combineerde de meest voorkomende Joodse voornaam met de meest voorkomende Joodse achternaam (privécollectie, Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland)
- Cohen (1433)
- Polak (1085)
- de Vries (903)
- Frank (526)
- de Jong (512)
- de Leeuw (407)
- van Gelder (406)
- Meijer (400)
- van Dam (337)
- van Praag (298)
- Jacobs (298)
- Gans (283)
- de Groot (275)
- Waterman (273)
- Levie (251)
- van Leeuwen (240)
- Wolff (239)
- Sanders (234)
- Blitz (222)
- Groen (214)
- Wolf (213)
- Swaab (207)
- Prins (206)
- de Lange (201)
- de Hond (201)
- Koster (191)
- Velleman (190)
- van Gelderen (189)
- Blok (180)
- Kool (178)
- Goudsmit (170)
- Hakker (167)
- Fresco (163)
- van der Sluis (162)
- van de Kar (159)
- Simons (158)
- Poons (154)
- Salomons (153)
- Wurms (151)
- Koopman (149)
- Mok (149)
- Speijer (147)
- Reens (146)
- Vos (144)
- Fransman (143)
- Stern (140)
- Schaap (139)
- Presser (138)
- Boas (136)
- Roos (135)
Ter vergelijking de algemene top 50 van meest voorkomende familienamen in Nederland van 2007 (PDF). Er is redelijk wat overlap. Tien namen komen in beide lijsten voor: de Jong, de Vries, Meijer, de Groot, Vos, van Leeuwen, Jacobs, Koster, van Dam en Prins.

Duifje Sack recte Ram-van Leeuwen (1912-1943): haar meisjesnaam was zeer algemeen, de naam van haar man bepaald niet (privécollectie, Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland)
- de Jong
- Jansen
- de Vries
- van de/den/der Berg
- van Dijk
- Bakker
- Janssen
- Visser
- Smit
- Meijer/Meyer
- de Boer
- Mulder
- de Groot
- Bos
- Vos
- Peters
- Hendriks
- van Leeuwen
- Dekker
- Brouwer
- de Wit
- Dijkstra
- Smits
- de Graaf
- van der Meer
- van der Linden
- Kok
- Jacobs
- de Haan
- Vermeulen
- van den Heuvel
- van de/der Veen
- van den Broek
- de Bruijn/Bruyn
- de Bruin
- van der Heijden/Heyden
- Schouten
- van Beek
- Willems
- van Vliet
- van de/der Ven
- Hoekstra
- Maas
- Verhoeven
- Koster
- van Dam
- van de/der Wal
- Prins
- Blom
- Huisman
Heel cynisch zou men ook kunnen zeggen dat dit, gezien de achtergrond van de lijst, de minst voorkomende achternamen zijn.
Ik begrijp dat je het cynisch bedoelt, maar om er even serieus op in te gaan:
Dat zou natuurlijk alleen kloppen als bepaalde families extra op de korrel zijn genomen, maar ik ga ervan uit dat de nazi’s niet op familienaam hebben gelet. Dit is inderdaad een overzicht van de meest voorkomende namen onder de slachtoffers. Of dat sterk afwijkt van de namen van overlevenden betwijfel ik. Gezien het zeer hoge percentage slachtoffers in Nederland ga ik ervan uit dat het resultaat redelijk representatief is.
Ik begrijp niet waarom mensen beweren dat wanneer de moederskant Joods is, je dan pas Joods bent. Dit wordt immers zo helemaal niet vertaald vanuit de Bijbel. Is deze richtlijn soms vanuit Talmoed, welke los van Thora staat?
Hallo Sandra,
Wanneer is iemand dan joods volgens de bijbel of thora etc.
@Sandra,
Dit wordt gedaan omdat je (vroeger) alleen 100% zeker weet wie de moeder van het pasgeboren kind is, en niet de vader. Als de moeder Joods is, is het kind dat dus ook.
In het verleden werd de bepaling van je moeder vaak gebruikt dus b.v. jan van marie Het kind Jan,dat uit marie geboren werd ` marie had een kind gebaard´. De man, verwekker, was er vaak alleen als voeder in de weer zo hij al bekend was. Er is een tijd geweest dat moeders, ook van het menselijk soort zoogdier prima voor hun jongen konden zorgen en in veel gevallen zie je dat dat ook nu nog gebeurd. De vader doet er niet zo toe, hij levert alleen maar een zaadcel per jong. Moeder levert de rest en dat was en is vaak heel wat. Per slot zijn we ook maar zoogdieren en ook daar zie je dat het mannetje te hooi en te gras bevrucht en de vrouwtjes nesten krijgen. De mannetjes laten uit gewoonte hun zaad achter in een of meerdere vrouwtjes, zodat niets verloren gaat en het voortbestaan van de soort behouden blijft. De mens werkt en heeft alle tijden gewerkt aan een gestructureerde aanpak en is geëindigd bij het monotheïsme met het aanwijzen van een hoofd van een familie. Napoleon bepaalde dat al die hoofden een naam kozen en dat voortaan hun kinderen die naam verder zouden dragen