Tot 1970 mocht je je kind in Nederland alleen bestaande voornamen geven. Sindsdien is de wet een stuk minder streng en mag vrijwel alles. Vríjwel alles, want Emile Ratelband mocht zijn dochter in 2001 niet Tsjakkalotte noemen.
De Uiver, waarnaar in 1934 verschillende ouders hun kind wilden vernoemen. Soms mocht het, soms niet.
Ik heb een lijstje gemaakt van voornamen die de afgelopen 150 jaar zijn geweigerd omdat ze niet zouden bestaan, zouden overeenkomen met een achternaam of ongepast zouden zijn. Veel van deze namen zouden tegenwoordig overigens probleemloos worden toegestaan.
Opvallend is dat het merendeel van de zaken die ik vond uit de jaren 60 stamt. Dat was de periode dat mensen massaal de oude vernoemingsgewoonten opgaven en begonnen te experimenteren met nieuwe namen. Soms stuitten ze daarbij op de randen van de wet.
De bronnen voor dit overzicht zijn diverse krantenartikelen, de Nederlandse Voornamenbank en enkele boeken over het personen- en familierecht, met name Het hedendaagse personen- en familierecht van Paul Vlaardingerbroek en Personen- en familierecht van C. Asser en J. de Boer.
- Stouwe Boanerges (Brummen 1842, door Arrondissementsrechtbank Arnhem 20 september 1842 alsnog geaccepteerd)
- Takens (Hoge Raad 4 januari 1856, achternaam mag niet als voornaam)
- Hillinga (Hoge Raad 4 januari 1856, achternaam mag niet als voornaam)
- Peerlkamp (Hoge Raad 4 januari 1856, achternaam mag niet als voornaam)
- Goeman (Hoge Raad 15 januari 1857, achternaam mag niet als voornaam)
- Haitzema (Hoge Raad 15 januari 1857, achternaam mag niet als voornaam)
- Hopma (Hoge Raad 15 januari 1857, achternaam mag niet als voornaam)
- Hora (Hoge Raad 15 januari 1857, achternaam mag niet als voornaam)
- Winkler (Hoge Raad 15 januari 1857, achternaam mag niet als voornaam)
- Zuidema (Hoge Raad 15 januari 1857, achternaam mag niet als voornaam)
- Guillemine Pierrette (Arnhem, ca. 1857)
- Thessalonica (1888, werd Thiska)
- Vos (Rechtbank Amsterdam 16 mei 1888, achternaam mag niet als voornaam)
- Anarchistine (Hengelo 1896)
- Facée (Hof Den Haag 21 september 1900)
- Hertog (1901, door andere ambtenaren wel geaccepteerd)
- Ferrer Francisco (Amsterdam 1911, werd Ferry Francisco)
- Pieterze (door Hof Amsterdam 29 juli 1915 alsnog geaccepteerd)
- Alles (Sleen 1917, door Hof Leeuwarden 21 oktober 1925 geaccepteerd, patroniem van Alle)
- Huininga (Groningen ca. 1924, later wel geaccepteerd)
- Widelo (ca. 1930, later wel geaccepteerd)
- Uivertje (1934, maar in datzelfde jaar elders wel geaccepteerd)
- Ego (1937, “een voornaam mag geen betekenis hebben”, werd Eggo)
- Lunsingh (door Hof Leeuwarden 18 juni 1941 alsnog geaccepteerd)
- Kalma (Hof Leeuwarden 9 maart 1949)
- Siebrens (door Hof Leeuwarden 12 oktober 1949 alsnog geaccepteerd)
- Pitojo (1954, later wel geaccepteerd)
- Dumitra (Den Haag, ca. 1955)
- Boelhouwer (door Rechtbank Middelburg 28 maart 1956 alsnog geaccepteerd)
- Laurenswold (ca. 1958)
- Siebriena (Norg 1961, later alsnog geaccepteerd)
- Tha (Beetsterzwaag 1962, werd Thea)
- Glenn (Zaandam 1962, later wel geaccepteerd)
- Arjann (Zaandam 1962)
- Maico (Havelte 1964, later wel geaccepteerd)
- Joey (Harlingen 1964, later wel geaccepteerd)
- Loraine (1965)
- Colinda (Hilversum 1965)
- Caroelien (Westzaan 1965, later wel geaccepteer, bedoeld als vernoeming naar oma Roelofje)
- Cinderella (Den Helder 1966, later wel geaccepteerd)
- Petronette (Haarlemmermeer 1967)
- Dionne (Noordoostpolder 1967, werd Dionysia)
- PieterJan (Smallingerland 1968, later wel geaccepteerd)
- Sidorova (1968, de ouders kozen toen voor Sido Rolandus Valentin)
- Savanna (Laag Soeren 1969)
- Sjoerds (door Hof Leeuwarden 24 september 1969 alsnog geaccepteerd)
- Stephenson (Rechtbank Den Haag 24 april 1970)
- Willemszoon (Hoge Raad 4 februari 1971, bestaande achternaam die niet als voornaam gebruikelijk is)
- IJsbrandszoon (door Rechtbank Dordrecht 9 mei 1973 alsnog toegestaan)
- Rolls Royce (Arnhem 1977, zoon van Emile Ratelband)
- Adriaanszoon (Rechtbank Zutphen 20 januari 1981)
- Geisha (Groningen ca. 1985, in 1990 wel geaccepteerd)
- Pauluszoon (door Rechtbank Den Bosch 1985 alsnog geaccepteerd)
- Gerszoon (door Hof Amsterdam 14 januari 1985 alsnog geaccepteerd)
- Sujez Chtristhus (Rechtbank Utrecht 15 juli 1992, Suzej Christus door Hof Amsterdam 14 december 1992 wel geaccepteerd)
- Miracle of Love (Rechtbank Amsterdam 30 juni 1998, werd Miracle-of-Love)
- F (door Rechtbank Amsterdam 30 juni 1998 alsnog geaccepteerd)
- Philipsdochter (door Rechtbank Amsterdam 25 augustus 1998 alsnog geaccepteerd)
- Pietersz. (door Rechtbank Den Haag 22 november 1999 alsnog geaccepteerd)
- Tsjakkalotte (2001, dochter van Emile Ratelband)
- Jeanne d’Arc (in 1945 en door Rechtbank Amsterdam 30 september 2009 geweigerd, door Gerechtshof Amsterdam 22 april 2010 geaccepteerd)
- Merijam (werd Mériam)
- Tom Tom (later wel geaccepteerd)
- Fleur de Mariage (later wel geaccepteerd)
- Marieke Methadon
Aanvullingen zijn welkom!
Geweigerde #voornamen: 39 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/clZUa35A
Geweigerde voornamen: 39 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/WTNl8mxx via @Vernoeming
RT @Vernoeming 39 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/EjoEbh4R #opmerkelijkenamen Geisha Wijtsma heeft wel wat:-)
Geweigerde #voornamen: 39 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/Btu7wwoB #opmerkelijkenamen
Ik heb wel eens gelezen dat Ankie van Grunsven haar kind de naam Jansen welde geven, wat ook niet mocht.
Haar zoontje schijnt inderdaad Yannick Janssen van Grunsven te heten (Janssen is de achternaam van haar man Sjef). Of hij écht zo heet, kunnen we natuurlijk niet nagaan.
Overigens zijn er vijf mannen genaamd Janssen in Nederland en meer dan 100 met de voornaam Jansen:
http://www.meertens.knaw.nl/nvb/naam/is/janssen
http://www.meertens.knaw.nl/nvb/naam/is/jansen
Op grond daarvan zou het me niet verbazen als de naam wel is toegestaan en Anky’s kind inderdaad de voornamen Yannick Janssen heeft.
Vroeger kende ik een meisje dat Colinda heette, ik ben van 1965, zij ook ongeveer, dus was erg verbaasd te lezen dat deze naam in 1965 niet mocht. Zal wel aan de gemeente liggen misschien.
Zeker vóór 1970 heerste er nogal wat willekeur omdat de tekst van de wet erg vaag was. De ene ambtenaar interpreteerde die dus veel strenger dan de andere.
De naam Colinda is in 1965 opeens behoorlijk populair geworden (waarom? zangeres o.i.d.?):
http://www.meertens.knaw.nl/nvb/naam/is/colinda
De ‘weigerambtenaar’ was hier dus duidelijk een uitzondering.
Schept dit nou ook precedenten? Dat namen als Huininga en Boelhouwer, wat mij toch duidelijk achternamen lijken, nu wel als voornaam gegeven mogen worden omdat ze eenmaal als zodanig zijn toegestaan?
Beide namen zijn door de rechter geaccepteerd omdat ze al generaties lang (al van voor het verbod op het geven van achternamen als voornaam) in de familie voorkwamen. Je kon dus niet volhouden dat het geen gebruikelijke voornamen waren. Dus voor deze specifieke voornamen scheppen deze uitspraken een precedent, lijkt me.
Als er geen rechterlijke uitspraak ligt, is het minder duidelijk. Van der Meer is meermaals als voornaam gegeven (in 1827 Sjoerd Johannes van der Meer Teyema en Maria van der Meer Hoek, in 1831 Taapke Jogchems van der Meer Slotegraaf). Betekent dat dat je vandaag de dag je kind nog Van der Meer als voornaam mag geven? Ik vraag het me af.
Volgens mij wilde de dichter Simon Vinkenoog destijds zijn dochter Marihuana noemen, maar werd die naam ook geweigerd.
Ik heb net nog twee namen toegevoegd: Stouwe Boanerges 1842 en Hertog 1901. (Over Hertog heb ik zelfs wel eens geschreven, ik was het straal vergeten.)
@Elsje:
Dat verhaal ken ik ook. Ik heb het even nagezocht en het blijkt dat Vinkenoog een stíefdochter Maria Juana had. Zij was de dochter van Bart Huges (die van het gaatje in zijn hoofd).
Maria Juana Huges komt voor in het Amsterdamse bevolkingsregister. Zij heette dus echt zo, maar haar naam is, als ik het goed begrijp in 1966, veranderd in Barbara Maria Juana.
Weer een erbij:
Suzej Christhus (geweigerd door Rechtbank Utrecht 15 juli 1992, door Hof Amsterdam 14 december 1992 wel geaccepteerd).
Bron: S.F.M. Wortmann en Jannetjen Duijvendijk-Brand, Compendium van het personen- en familierecht.
Net weer een fikse uitbreiding op basis van het boek Personen- en familierecht van C. Asser en J. de Boer. We begonnen met 39 voorbeelden, nu 60!
Ik heb in 2000/2001 via mijn site 2 meldingen gekregen van ouders die hun dochter de Star Trek-naam B’Elanna wilden geven, maar bij wie dat geweigerd werd. Eén noemde haar daarom maar Bélanna, wat wél mocht. Het ging dus om dat ‘-je. Nadat ik de waarschuwing kom mijn site had geschreven dat deze naam vaak niet geaccepteerd werd, kreeg ik echter weer een reactie van iemand bij wie er geen enkel probleem was geweest. De naam is intussen 25x geaccepteerd, volgens http://www.meertens.knaw.nl/nvb/naam/is/b'elanna. Het hangt dus nog steeds erg af van wie je toevallig als ambtenaar treft.
kom mijn site = op mijn site, natuurlijk.
Mijn opa en oma wilden mijn moeder ‘Els’ noemen maar dat mocht niet van de ambtenaar want dat was geen naam. Mijn opa had geen zin om terug te fietsen om met mijn oma te overleggen en zei toen “draai de namen van de eerste dan maar om”. Zo komt het dat mijn moeder en haar zus dezelfde voornamen hebben maar dan in omgekeerde volgorde. Als mijn opa er aan gedacht had om er Elisabeth van te maken was er niets aan de hand geweest
Mijn moeders roepnaam is wel gewoon Els, al klopt dat van geen kanten met haar officiele namen!
@Joyce:
Toevallig viel me laatst op dat er zoveel B’Elanna’s zijn! Opmerkelijk, want zo populair was Star Trek: Voyager niet…
Als het een naam uit die serie moet zijn, doe mij dan maar Janeway
@Yvette:
Merkwaardig! Kennelijk wilde de betreffende ambtenaar geen afkortingen/roepnamen accepteren. Els is – als officiële naam – overigens inderdaad pas vrij recent in gebruik gekomen:
http://www.meertens.knaw.nl/nvb/naam/is/Els
Elsje, zoals mijn moeder heet, is al wel eeuwen in gebruik:
http://www.meertens.knaw.nl/nvb/naam/is/Elsje
Geweigerde voornamen: 64 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/zMxcjEOL | @Vernoeming
Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/yooeuNhi via @Vernoeming
Geweigerde voornamen: 64 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/zMxcjEOL | @Vernoeming
Wat hebben jullie toch een heerlijke onderwerpen. Het is altijd weer een genot om ze te lezen!
Geweigerde voornamen: 64 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/zMxcjEOL | @Vernoeming
Colinda werd in 1965 niet geheel toevallig een erg populaire voornaam. Lucille Starr scoorde in dat jaar een grote hit met inderdaad Colinda.
@Eric: Dankjewel, leuk om te horen!
@Theo: Aha, dat is het dus! Zie ook twee van de reacties bij het nummer op YouTube:
http://www.youtube.com/watch?v=m-IOE40cpDo
Wat ik me afvraag is of voornamen als Rop, Lejo, Tejo, Jann, Sjeraar door de burgerlijke stand als voornamen worden geaccepteerd.
Sinds 1970 is alles toegestaan, behalve ongepaste namen en bestaande achternamen (tenzij ze ook als voornaam in gebruik zijn).
Ongepast lijken de door jou genoemde namen me niet, dus ze zouden moeten mogen. Uit de Nederlandse Voornamenbank blijkt ook dat ze allemaal echt voorkomen.
@Maarten, waarom zet je B’Elanna er niet bij dan? De naam is zeker 2x, en ongetwijfeld vaker, niet geaccepteerd begin jaren ’00.
Ik zet hem erbij!
Ik ben in 1975 geboren en mij is altijd verteld dat de ambtenaar (Tilburg) mijn voornaam niet wilde accepteren als officiële naam. Ik sta dan bij de burgerlijke stand ook als Gerarda J. H.
Inmiddels heb ik meerdere ‘Ragnhilds’ via bv facebook gevonden en sommigen ook ouder dan ikzelf. Ben benieuwd of het bij hen hetzelfde was.
Een jaar later is bij dezelfde gemeente het beleid aangepast en mocht mijn broer wel een Scandinavische naam: Ingvar
1975 – dat is ná de invoering van de nieuwe naamwet, volgens welke in principe alles mag. Erg vreemd dus als Ragnhild toen nog is geweigerd!
De naam komt in Nederland al sinds de jaren ’10 voor: http://www.meertens.knaw.nl/nvb/naam/is/ragnhild
Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/ooWUkoHN #Voornamen
Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/ooWUkoHN #Voornamen
Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/ooWUkoHN #Voornamen
Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/ooWUkoHN #Voornamen
Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/ooWUkoHN #Voornamen
“@Vernoeming: Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/21dNhenb #Voornamen”
Tsjakkalotte van Emil Ratelband? Really?!! Geweigerde voornamen: 65 namen die in NL niet mogen (of mochten) http://t.co/9ybdLbds #Voornamen
“@marktraa “@Vernoeming Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/4RbkC0rC hallo mijn naam is F
Dit zijn mijn kinderen Tom Tom en Marieke Methadon. http://t.co/4RbkC0rC
Tsjakkalotte. RT @Vernoeming: Geweigerde voornamen: namen die in Nederland niet mogen (of mochten). http://t.co/qntWgZlb
"Het is n meisje en we noemen haar Marieke Methadon." http://t.co/Ifxu4amh
Er loopt dus een kind 'Tom Tom' rond… Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/etJJn68K
Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/bUqObEyh via @Vernoeming – zie nr. 65 'Marieke Methadon'
Marieke Methadon RT “@Ingrid_Weel: Tsjakkalotte. RT @Vernoeming: Geweigerde voornamen die in Nederland niet mochten http://t.co/Ea7KmvS9”
Geweigerde voornamen: 65 namen die in Nederland niet mogen (of mochten) http://t.co/ooWUkoHN #Voornamen
#Ingrid wordt gedoogd RT @Ingrid_Weel Tsjakkalotte. RT @Vernoeming: namen die in Nederland niet mogen (of mochten). http://t.co/nUtEbHDm
Marieke Methadon ooit als voornamen geweigerd. Net als Pieterszn en nog zo wat. http://t.co/kXDEfzMk (via volkskrant.nl)
RT PieterJan, Tsjakkalotte of Marieke Methadon RT @Vernoeming: Geweigerde voornamen in Nederland http://t.co/nRltQlFu