Vernoemd naar een seriemoordenaar: een kras staaltje van misplaatste vrijheid

Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië fulmineerde in 1934 tegen de “ongebreidelde vrijheid” in de voornaamgeving die Indië kende. De aanleiding was een vader die zijn dochter Uivertje wilde noemen – naar het vliegtuig de Uiver – maar de krant kende een nog veel krasser voorbeeld.

De Franse seriemoordenaar Henri Désiré Landru, de Blauwbaard van Parijs, naar wie een echtpaar in Batavia hun kind vernoemde

De Franse seriemoordenaar Henri Désiré Landru, de Blauwbaard van Parijs, naar wie een echtpaar in Batavia hun kind vernoemde

Nogmaals de Voornamen-kwestie. Kras Staaltje van Misplaatste Vrijheid.

Het geval van den Semarangschen vader, die uit geestdrift voor ons nationaal succes in den vlieg-wedstrijd van Londen naar Melbourne zijn pas-geboren dochter “Uivertje” wilde noemen, gaf ons jl. Maandag aanleiding om te wijzen op de ongebreidelde vrijheid, welke hier te lande bestaat in het geven van voornamen.

Sommigen zullen in de respectabele bedoelingen van den vader wellicht een verontschuldiging hebben gezien voor de keuze van zoo’n zonderlingen meisjes-naam, en daardoor de overtuiging hebben gemist, dat een al te groote vrijheid op dit gebied werkelijk tot zeer afkeurenswaardige consequenties kan leiden.

Thans zijn wij echter in staat, onze bewering met een oneindig veel krasser en absoluut authentiek voorbeeld te bewijzen:

Op een der Europeesche lagere scholen van Batavia werd onlangs een leerling ingeschreven, die volgens het geboorte-register van den Burgerlijken Stand moet luisteren naar de voornamen Landru en Raspoetin!

Met welk een lugubere fantasie moet een vader begiftigd zijn, die zijn kind zóó durft noemen! Hij moet bovendien gespeend zijn van elk glimpje innerlijke beschaving en den meest elementairen eerbied voor het wondere geheim der menschwording, om zoo maar eventjes de namen van twee wereld-beruchte misdadigers aan zijn kind te geven!

Uit dit voorbeeld blijkt naar onze meening afdoende, dat een verscherping van de bepalingen betreffende den Burgerlijken Stand, waarbij de fantasie van sommige “gelukkige” vaders binnen redelijke perken wordt gehouden, zeker niet als een aantasting van de persoonlijke vrijheid kan worden gevoeld.

Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië, 1 november 1934

Nederlands-Indië kende inderdaad geen enkele beperking wat voornamen betrof. De naamwet die tot 1970 in Nederland gold, stamde nog uit de tijd van Napoleon. In Indië is die wet echter nooit ingevoerd.


Bestel nu 'Wie noemt zijn kind nou Chardonnay?'

Bestel nu mijn boek
Wie noemt zijn kind nou Chardonnay?


30 oktober in de winkel, nu al te reserveren via bol.com.

'Glimlachen, grinniken en hardop schateren: dit is een van de meest vermakelijke boeken van de afgelopen tijd.' – Ronald Giphart

'Echt een heel leuk boek.' – Giel Beelen

Bestel nu 'Wie noemt zijn kind nou Chardonnay?'

Reacties

  1. Jack zegt:

    Ik kan haast niet geloven dat dit echt is!

  2. Christina zegt:

    Misschien niet eens met goedkeuring van de moeder? Machteloosheid, rechteloosheid van moeders als iemand (vader, vroedmeester, vroedvrouw, enzovoorts) een fout maakte bij de aangifte bij de burgerlijke stand, probeer het dan maar eens gecorrigeerd te krijgen. Wel fijn dat men voornamen en achternamen kan veranderen maar helaas de plaats van geboorte niet in Nederland als dat niet fout is geweest. Wanneer men geboren is in een historisch beruchte plaats, dan kan men dat niet veranderen in de geboorteakte, dus ook niet in officiële identiteitspapieren zoals paspoort, rijbewijs, getuigschriften, diploma’s, cursussen, reanimatiecursus, inschrijvingen voor cursussen, solliciteren, curriculum vitae, zoeken naar een baan in Nederland en/of elders op de aardbol, zoeken naar een partner, vrienden, kennissen, opnames in ziekenhuizen, ophalen van medicijnen bij een apotheek, dus alles wat normaal is. Dus bedenkt u maar eens wat het betekent als je in een plaats bent geboren die berucht zijn vanwege de tweede wereldoorlog. Maar niet ook van daarna bekend van bijvoorbeeld giframpen zoals die in Bhopal, in India.

    • Jesse zegt:

      Maar dat veranderen zou geschiedvervalsing zijn.

      • Christina zegt:

        Mensen met zgn. ‘foute’ geboorteplaatsen in hun paspoort kunnen dat niet veranderen is zielig.

      • Dat zou inderdaad geschiedvervalsing zijn.

        Ik heb een keer een paspoort onder ogen gehad van een man (Nederlander) die in 1944 in Theresienstadt is geboren. Ik kan me best voorstellen dat hij n.a.v. van de geboorteplaats in zijn paspoort af en toe vragen krijgt waar hij niet op zit te wachten. Wijzigen in de Tsjechische naam
        Terezín zou hier misschien uitkomst bieden.

        • Peter zegt:

          Auschwitz – plaats Oswiecim vergelijkbaar met Theresienstadt – Terezin.
          Verder in Nederland zijn de namen van gemeentes veranderd van Schoorl, Vught en Westerbork, die van Amersfoort hetzelfde gebleven is ook wel opvallend wat allemaal veranderd wordt bij namen van plaatsen.

          • Peter zegt:

            Herstel, foutje gemeentenaam Vught, die is niet veranderd vanwege de oorlog met prima website vught.nl, gevonden tevens over dit onderwerp vught.nl/loket/naamskeuze

  3. Olga Louisa zegt:

    Landru, Raspoetin, in 2010 bij de voornamen op de site http://www.meertens.knaw.nl, in de Nederlandse Voornamenbank, als volgnaam allebei in Nederland minder dan vijf in 2010, alleen bij categorie mannen, niemand bij de vrouwen. Als eerste naam bij de voornamen helemaal niemand. Mogelijk onopvallend in Nederland aanwezig als men die persoon of personen alleen maar kent met een andere voornaam als eerste naam. Nu weet ik mijn nieuwsgierigheid wel voldoende te bedwingen uit respect voor de privacy zoals gebruikelijk en bekend bij genealogen zoals ik voor hobby doeleinden en voor wetenschappelijk onderzoek. Deze voornamen komen niet voor bij mijn familie, relaties of kennissen. Het is mij helaas niet bekend of het gewoon reeds openbaar is over wie dit gaat. In ieder geval wens ik belanghebbende(n) veel sterkte toe en ook aan de heer Maarten van der Meer veel groetjes en succes met deze website voor de toekomst.

  4. @Christina: Ik vraag me inderdaad echt af hoe dit gegaan is. Had pa een borreltje te veel op om de geboorte te vieren toen hij die namen gaf?

    @Jack en Olga Louise: De voornamen Landru en Raspoetin kwamen volgens de Nederlandse Voornamenbank inderdaad in 2010 allebei voor. Beide namen hebben “minder dan vijf” naamdragers, dus wellicht slechts een. Dat zal dus wel onze Bataviase Landru Raspoetin zijn, die inmiddels in de 80 moet zijn.

    Wat is eigenlijk erger als voornaam? Landru Raspoetin of Anton Adolf Benito? Bij die laatste namen kun je in ieder geval nog zeggen dat je ouders je hebben vernoemd naar mensen in wie ze geloofden, van wie ze iets goeds verwachtten (hoe verwerpelijk we dat nu ook vinden). Van Landru Raspoetin kan ik op geen enkele wijze iets positiefs maken.

  5. Maarten (via Facebook) zegt:

    “Met welk een lugubere fantasie moet een vader begiftigd zijn, die zijn kind zóó durft noemen! Hij moet bovendien gespeend zijn van elk glimpje innerlijke beschaving en den meest elementairen eerbied voor het wondere geheim der menschwording, om zoo maar eventjes de namen van twee wereld-beruchte misdadigers aan zijn kind te geven!”

  6. Rasputin was berucht. Ja, hij had een slechte invloed op de tsarina en had seks met adellijke dames, maar hij was geen moordenaar, hij is zelf op gruwelijke wijze vermoord. Die andere man kan best een gruwelijke moordenaar zijn geweest, maar Rasputin was geen moordenaar, dus dat was wel een erg tendentieus artikeltje toendertijd.

  7. Je hebt wel gelijk dat Raspoetin geen moordenaar was, maar hij heeft wel een buitengewoon slechte reputatie. Wie wil zijn kind naar Raspoetin vernoemen?

  8. erik smit zegt:

    Leuk dat het verhaal van Uivertje blijft terugkomen. Mijn zoon heet Uiver – als tweede voornaam, dat wel. We kwamen op het idee toen we in een namenboekje bladerden en het verhaal over de weigering van Uivertje lazen…

  9. Jesse zegt:

    Uiver past prima in de reeks Mees en Merel, of, als je zoals ik eerder aan een antiek vliegtuig moet denken, Dakota.

  10. Dino zegt:

    De plaats Bhopal die is niet veranderd sinds 1984, Dachau in Beieren ook niet sinds tweede wereldoorlog.

    • Toen ik in München studeerde zag ik daar nog wel eens reclameborden op straat waarin het “Wohnen in Dachau” werd aangeprezen. Vond ik altijd een beetje wrang, maar voor de Münchenaren is Dachau natuurlijk in de eerste plaats gewoon een voorstadje.

      • Christina zegt:

        In Nederlandse paspoorten, rijbewijzen, enz., is wel de plaatsnaam genoteerd maar niet het land erbij. Dus als een plaats meerdere keren voorkomt/voorkwam in verschillende landen dan is dat lastig omdat het land er niet bij vermeld is. Voorbeeld: Er zijn nog meer plaatsen geweest vroeger met de naam Dachau, nu Tachov vertaald in Duits als Tachau. Deze heb ik alvast dankzij wikipedia zelfs in de Nederlandse taal, ik heb weleens gehoord dat er 2 plaatsen waren in atlassen oostbloklanden, helaas maar 1 gevonden en dat is deze voorheen ook Dachau, niet vermeld in wikipedia alleen Tachau, nl.wikipedia.org/wiki/Tachov_(okres_Tachov)

      • Marianne zegt:

        Hallo Maarten, Voor de aardigheid het volgende. München komt in atlassen ook voor als Monaco door vertalingen in andere landen, gelezen in Frans en Italiaans, voorbeeld it.wikipedia.org/wiki/Monaco_di_Baviera
        Het zou wel veel handiger zijn als men op alle sites voor genealogen meteen de provincie en land automatisch toevoegt. Die informatie wordt niet extra vermeld op sites zoals wiewaswie.nl.
        Wel bij Alphen gelezen is tussen haakjes netjes (ZH) bij voorouders in Alphen Zuid-Holland kan niet worden verward met Alphen Noord-Brabant. Lastig verder nog dat Noord-Brabant door velen wordt afgekort als Brabant, dan kan het ook België zijn. Een aantal Nederlandse plaatsen zijn niet alleen in Nederland, oplossing zoals in de USA wordt gedaan, plaats, staat, land. Toevallig op ancestry en facebook gemerkt, dat men op facebook kan aanklikken bij de vraag waar ben je (geweest). Je vult in Holland of Nederland, dat zijn allebei plaatsen in USA, probeer dat maar eens bij je profiel te verwijderen, lukt niet. Alles verwijderen gaat dan wel maar ze bewaren het dus ook als je een nieuwe account aanmaakt en dan vorige mailadres gebruikt dan blijft die fout zich herhalen. Hetzelfde bij andere sites zoals geneanet, dan wordt alles wel gewist ook wanneer men het vorige mailadres gebruikt voor een nieuwe account. Om te beginnen natuurlijk eerst wiewaswie normaliseren, maar ja daar gaan wij niet over. Bij uitvogelen wat in wiewaswie te vinden is, dat is bij provincie Noord-Holland plaatje nogal beperkt niet inclusief Amsterdam, mijn voorouders getrouwd in Amsterdam 1812 nog steeds niet gesignaleerd op wiewaswie alsof het niet waar is dat ze toen getrouwd waren. In zoekbalkje van wiewaswie wel grappig dat men ook een land kan invullen als trefwoord of de plaats of provincie van een ander land, zoekresultaten genoeg voorbeeld Zweden. Veel bijkampen van Dachau bij München in Bayern of vertaling in het Nederlands als Beieren. Wel vervelend al die vertalingen is ook geschiedvervalsing zouden sommigen kunnen zeggen. München plaatsnaam Monaco_di_Baviera, lijstjes met links wikipedia,
        nl.wikipedia.org/wiki/Concentratiekamp
        Kamp Vught officieel Herzogenbusch = nl.wikipedia.org/wiki/Kamp_Vught
        Lastige plaatsnaam = nl.wikipedia.org/wiki/%27s-Hertogenbosch
        Met bijkampen = en.wikipedia.org/wiki/List_of_subcamps_of_KZ_Herzogenbusch
        Zes kampen = en.wikipedia.org/wiki/Category:Nazi_concentration_camps_in_the_Netherlands
        Kamp Erika = en.wikipedia.org/wiki/Kamp_Erika
        Dus Nazi-kamp Erika is gemeente Ommen = nl.wikipedia.org/wiki/Ommen
        Betr. Dachau = nl.wikipedia.org/wiki/Dachau_(concentratiekamp)
        Extra lijst kamp Dachau incl. locaties bijkampen in gemeente München in Beieren:
        nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_nevenkampen_van_Dachau
        Niet te verwarren dus met Tachau (atlassen ook Dachau) = Tachov in Tsjechië =
        nl.wikipedia.org/wiki/Categorie:Gemeente_in_Tachov
        Betr. Tsjechië = nl.wikipedia.org/wiki/Tsjechië
        Voorheen tot 1 jan.1993 = nl.wikipedia.org/wiki/Tsjecho-Slowakije
        Info = nl.wikipedia.org/wiki/Geschiedenis_van_de_Tsjechische_landen
        Om geschiedenis vervalsing tegen te gaan dan is het beter als men voor genealogen op wiewaswie bij namen van plaatsen zowel provincie als land toevoegt, zoals in akte is vermeld uiteraard.
        Dus Theresienstadt in akte Nederlandse vertaling extract-akte zoals Duitse akten bij CBG, dat zijn overgetikte extract aktes van de originele exemplaren bij de gemeentes in Duitsland. Van zulke extract-aktes is het veel beter bij de gemeentes in het buitenland (Duitsland of elders = niet alle plaatsen zijn na de Bevrijding in land Duitsland). Vrij recentelijk nog correctie gesignaleerd op genealogieonline waar iemand Dachau in Nederland had genoteerd, is gecorrigeerd reeds.
        Dat komt er van als men geen provincies en landen noteert t.b.v. indexen van aktes, is al bekend van Nederlandse paspoorten waardoor het lijkt alsof buitenlandse plaatsen in Nederland zijn alsof Auschwitz of Oswiecim, Bergen-Belsen, Dachau, Theresienstadt of Terezin in Nederland zijn.
        Door genealogen en anderen worden op die manier veel te veel fouten gemaakt in Nederland, niet alleen op ancestry, genealogieonline, geneanet, facebook, genicom, myheritage, enzovoorts.

  11. Linda zegt:

    Op de site encyclo.nl te lezen over de naam Uiver 3 punten met betekenissen: encyclo.nl/begrip/uiver

Laat wat van je horen

*