De Maastrichtse ambtenaar die in de jaren 1814-1815 de namen van vondelingen mocht bedenken, moet intens hebben meegeleefd met de toen woedende napoleontische oorlogen. De namen van de vondelingen laten weinig te raden over.
William Sadler (1782–1839): de Slag bij Waterloo
De vondeling Maria Blocus (‘geblokkeerd’), aangegeven op 8 maart 1814, kreeg een naam die kennelijk verwees naar de blokkade van Maastricht door de Russen kort te voren. De uitval van de Franse troepen een dag later leverde een vondeling Françoise Sortie (9 maart 1814) op. Nadat de Fransen in Maastricht zich hadden overgegeven kreeg een kind de naam Etienne Paix (18 april 1814). Jean Lajoy (23 augustus 1814) en Philippe Vuurwerk (24 augustus 1814) zullen wel zo zijn genoemd ter ere van de verjaardag van Willem I op 24 augustus.
Daarna bleef het even stil, maar na de Slag bij Waterloo (18 juni 1815) was het weer raak. Victoria Behaald (20 juni 1815), Jan Piter Paulus Belle Alliance (29 juni 1815) en Alexander Waterloo (13 juli 1815) spreken voor zich. Naast Waterloo werd ook de Slag bij Quatre-Bras (16 juni 1815) vernoemd: op 22 juni 1815 kreeg een vondeling de naam Victor Quatrebras.
Twee jaar later, kennelijk bij de herdenking van de gebeurtenissen van 1815, vinden we nog drie namen die hieraan herinneren: Frans Aanval (16 juni 1817), Frederik Veldslag (idem) en Willem Zegepraal (17 juni 1817). De voornamen van de laatste twee verwezen wellicht naar prins Frederik en prins Willem (de latere koning Willem II), die bij Waterloo hadden gevochten.
Daarmee was het gedaan met de politieke vondelingennamen, maar over de Maastrichtse vondelingen is nog veel meer interessants te vertellen. Later meer!
Victoria Behaald: politieke vondelingennamen in Maastricht http://t.co/DF6yjOqP #achternamen #politiekenamen
Ik vraag me af welk van deze achternamen nu nog voorkomen…?
alleen waterloo, lijkt me zo
Inderdaad, alleen de naam Waterloo komt tegenwoordig in Nederland nog voor, maar ik weet niet of de huidige Waterloos van de vondeling afstammen.
De sterfte onder vondelingen was enorm, de meeste typische vondelingennamen bestaan dan ook niet meer.
Victoria Behaald: politieke vondelingennamen in Maastricht http://t.co/zOkjhRdO via @Vernoeming
vlgs genlias heeft alexander waterloo alleen meisjes gekregen die oud genoeg werden om kinderen te krijgen
denk het dus van niet
overigens, de constatering dat de sterfte onder vondelingen groot is, is ook diep droevig
De kinderen waren natuurlijk vaak al verzwakt (afkomstig uit een zeer arm gezin, anders waren ze niet achtergelaten, en dan ook nog een tijd op straat gelegen) en in de vondelingenhuizen zullen de omstandigheden ook niet al te best zijn geweest…
Alexander Waterloo is overigens van Maastricht naar Groningen verhuisd, benieuwd wat hij daar te zoeken had. Hij overleed in het revolutiejaar 1848, dus niet alleen zijn geboortejaar, maar ook het jaar van zijn overlijden was buitengewoon belangrijk voor de vaderlandse geschiedenis.
Betreft een van de vele vondelingen in Amsterdam, periode 1751-1754, in de oude weeskamer archieven van het Stadsarchief Amsterdam, een meisje gedoopt op 5 december 1751 met de voornaam Klaasina (die voornaam is later in 1754 in het begrafenisregister geschreven: Clasina).
Ook haar achternaam is met varianten: Kaas en Brood, Kaas & brood; getypte index: Kaaszbrood.
Zoals momenteel is vermeld op de site => http://stadsarchief.amsterdam.nl/
in de getypte index Doopregisters voor 1811:
kind: Kaas en Brood, Klaasina, doopdatum: 05-12-1751, kerk: Nieuwe Kerk, godsdienst: Hervormd, bron: 54 p. 235 (folio 11) nr. 13; Doopregister: NL-SAA-23794448.
Dit meisje is na haar overlijden voor de begrafenis vermeld als het minne kind: Clasina Kaas & brood;
dat is anders in de getypte index op de site van het Stadsarchief Amsterdam als volgt vermeld: ingeschrevene: Kaaszbrood, Clasina; datum begrafenis: 11-04-1754; begraafplaats: Kinderlijken; relatieinformatie: Minnekind; Begraafregisters voor 1811; NL-SAA-11030893.
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
Zie daarom verder op mijn site met het verhaal dat nog in bewerking is
=> http://www.kazenbroot.nl/Casembroot.NLNHAmsterdam1.html
Misschien is nog meer te vinden in het oude weeskamer archief in Amsterdam. De herkomst van haar doopnaam lijkt zonder verder onderzoek eigenlijk al duidelijk, als men kijkt naar de voornaam Klaasina of Clasina op 5 december, vanwege de beschermheilige van o.a. de stad Amsterdam: Sint Nicolaas.
Maar om helemaal zeker te zijn is meer archiefonderzoek nodig, vooral ook vanwege haar achternaam; varianten van Kaasenbrood, oude hofstijl Casembroot, volgens diverse boeken over naamkunde (ook gevonden via google books). Klaasina of Clasina was overigens niet de enige met deze achternaam, spellingsvarianten C/K, in de oude weesboeken in Amsterdam. De identiteit van andere weeskinderen met deze achternamen in Amsterdam zijn gelukkig achterhaald (publicatie in bewerking). Dit weesmeisje is echter nog steeds onbekend; zij komt kennelijk niet voor in de stambomen van de reeds bekende families in Amsterdam of elders in de periode: 1751-1754.
Servais Concert, deze jongen is bij de vondelingen in Maastricht in 1814 aangetroffen (genlias.nl/) :
voornaam Servais, familienaam Concert, vondeling circa 14 dagen oud, geslacht M, geboortedatum:
7 juni 1814, vader: Nn Nn, moeder: Nn Nn. Geboorteakte nummer 300, Gemeente Maastricht, Aangiftedatum 8 juni 1814. / Een maand later andere gegevens over zijn vermoedelijke leeftijd,
in genlias.nl > Overledene. Nadere informatie: Gevonden op 7 juni 1814 te Maastricht 7 weken oud, overlijdensaktenummer 963, overlijdensaktedatum 4 juli 1814, Gemeente Maastricht. Overledene: Servais Concert, overleden op 2 juli 1814 te Maastricht; zoon; vader: Nn Nn, moeder: Nn Nn.
(Voor meer details zie genlias.nl, archieflocatie: Regionaal Historisch Centrum Limburg).
Kennelijk de enige persoon in genlias vermeld bij familienaam: Concert.
Meer dan 500 zoekresultaten voornaam Servais, niemand bij familienaam: Servais.
En geen enkele vermelding in kolom patroniem met de namen Concert of Servais.
De originele aktes zijn ongetwijfeld nog interessanter…
Dank voor je reactie!
Servais Concert… “Concert” vanwege het lawaai dat hij maakte? Goed mogelijk.