Dubbele voornamen als Jan-Willem en Anne-Marie waren in Utrecht decennialang niet toegestaan. Tot in 1967 een zekere Claus de geboorte van zijn zoon Willem-Alexander kwamen aangeven. Toen mocht het opeens wel.
Prins Willem-Alexander (foto RVD)
Streepjesverbod
Dubbele voornamen met een streepje ertussen zijn in Nederland pas begin twintigste eeuw opgekomen, waarschijnlijk onder Franse invloed.
In veel gemeentes werden dit soort namen zonder probleem toegestaan. De burgerlijke stand van Utrecht meende echter dat zo’n streepje de roepnaam aanduidt – je geeft er immers doorgaans mee aan dat het kind met beide namen wordt aangesproken – en daarom in een geboorteakte niet thuishoort.
Ouders met een streepjeswens kregen in Utrecht dus nul op het rekest. In 1965 verloor een ouderpaar hierover zelfs een rechtszaak.
Willem(-)Alexander
Tot prins Claus op 2 mei 1967 in Utrecht de geboorte van zijn eerste zoon kwam aangeven en verklaarde dat er tussen diens eerste twee voornamen, Willem-Alexander, een verbindingsstreepje moest staan.
Paniek op het gemeentehuis. Het hoofd van de burgerlijke stand, R. Vleers, overlegde schielijk met de plaatselijke officier van justitie. Uiteindelijk durfden ze niet tegen de wens van de koninklijke familie in te gaan en besloten ze het streepje toe te staan.
De Rijksvoorlichtingsdienst, die dit kennelijk niet wist, zorgde voor grote verwarring door bekend te maken dat het prinsje Willem Alexander heette. Zó spelden de kranten de naam dan ook in de eerste berichten over de geboorte. Later op de dag moest de RVD rectificeren: “De voornamen worden als volgt geschreven: Willem-Alexander Claus George Ferdinand“. Uit de geboorteakte hieronder blijkt dat dat inderdaad klopt.
Een streepje voor
De koninklijke familie had dus letterlijk een streepje voor. Zo bleef het natuurlijk niet, want na het toestaan van het streepje in Willem-Alexander kon de burgerlijke stand soortgelijke namen niet meer weigeren. Sinds 2 mei 1967 zijn verbindingsstreepjes in Utrecht daarom toegestaan.
Vier Utrechtse ouderparen tekenden bij de Utrechtse burgerlijke stand protest aan. Ze vonden het niet eerlijk dat de koninklijke familie wel mocht wat zij kort daarvoor niet hadden gemogen en wilden een naamsverandering voor hun kind.
De burgerlijke stand kon ze daar echter niet mee helpen. Ze moesten maar naar de rechter stappen, die hun verzoek tot het toevoegen van een streepje nu waarschijnlijk wel zou toewijzen. Voor zover bekend heeft echter niemand zich aan zo’n (kostbare) gerechtelijke procedure gewaagd.
Geboorteakte prins Willem-Alexander (fragment)
Willem-Alexander had een streepje voor http://goo.gl/fb/7NZvN #bekendepersonen #voornamen #adelenvorstenhuizen
las: Willem-Alexander had een streepje voor http://bit.ly/fXMQrP #genealogie
Altijd leuke artikelen op Vernoeming.nl: "Willem-Alexander had een streepje voor" http://ow.ly/3u1xG
http://www.vernoeming.nl/willem-alexander-had-een-streepje-voor Laten we eens een streep door het #koningshuis halen.
RT @Republikein: http://www.vernoeming.nl/willem-alexander-had-een-streepje-voor Laten we eens een streep door het #koningshuis halen.
Dat de gemeente, na deze lafheid, niet zelf de procedure startte voor de naamsverandering voor burgers daar aanspraak op maakten. Voor wat betreft de laf-mannen van de gemeente konden de burgers de boom in.
En als het streepje bedoelt de namen bij elkaar te houden ben ik toch benieuwd hoe prins zich straks, als het ons niet bespaard blijft, zal presenteren. Men schrijft nu toch al Willem IV. Maar pa en ma hebben de gemeente Utrecht voor gek gezet met een bedoeling de namen aan elkaar te laten registreren?
De gemeente Utrecht zal nu ook wel heel heldhaftig zijn met de namenlijsten voor inschrijving van de pasgeborenen van ouders met andere nationaliteiten.
Zo’n procedure kon de gemeente niet starten, daar bestaan juridisch de mogelijkheden niet voor. Een geboorteakte kan achteraf alleen na een rechterlijke uitspraak (of KB) veranderd worden.
Ik zou de houding van de Utrechtse burgerlijke stand ook wel als laf willen betitelen. Zelf een regeltje bedenken (in andere gemeentes werden namen met streepjes immers wél toegestaan) en het snel weer intrekken als dat een hooggeplaatst persoon (de kroonprinses) niet bevalt.
Het is natuurlijk 40 jaar of zo geleden… Maar de gemeente had de vragende ouders hulp en kostenvergoeding moeten bieden voor het starten van die zaken. Dat is natuurlijk te modern en vriendelijk. Toen zijn ze met ambtelijke onwil het bos in gestuurd en kon men de bout hakkelen.
Overigens is Utrecht ook de gemeente die geboortes meldt bij landen die dit op prijs stellen. Dit terwijl de ouders met Nederlandse nationaliteit nadrukkelijk verzocht hadden dit niet te doen. Ook hier worden de ouders fijn het bos in gestuurd en is ongedaan maken er niet bij. Dus over een 18 jaar kan Ismael zich fijn melden voor de dienstplicht van een land waar hij eigenlijk niets mee te maken heeft behalve dat de gemeente hem daar gemeld heeft als nakomeling van geëmigreerden.
Het wordt hoog tijd dat Nederland een gezond en democratisch land wordt waar de burger zelf een staatshoofd kan kiezen. De poppenkast die we nu hebben, hoort in de vroege middeleeuwen thuis.
Het is wel te zien dat Pro Republica naar dit bericht heeft gelinkt
Een streepje voor – In 1971 werd onze dochter geboren te Mechelen / Malines in Belgie en ik kan mij nog goed herinneren dat toen ik haar geboorte ging aanmelden bij de burgelijke stand aldaar en zij dat haar naam zou zijn
Claire-Louise Catherine Lemmens werd mij medegedeeld dat een streepje tussen de eerste twee namen niet was toegestaan !!
Typisch hoe bourgesie de Vlamingen en de Nederlanders toch zijn – dacht ik ! In Engeland mag je achternamen als voornamen gebruiken en dat is eigenlijk traditie – zo heeft onze oudste zoon de voornaam – MacGillivray – gekregen welke de achternaam is van mijn vrouws overgroot moeder.
Wat is het probleem ? Streepje mag niet – totdat Prins Claus eraan komt en dan mag het wel ?
Is dat niet schandelijk ??
Gerard Lemmens
Tot 1970 gold in Nederland – neemt men meestal aan – nog de Franse naamwet van 11 germinal an XI. Die wet was vrij vaag, maar een grond voor het weigeren van een streepje zie ik er niet in. Mijn oma heet overigens Jeanne-Marie, dus streepjesnamen kwamen ook voor Willem-Alexander wel degelijk in Nederland voor.
Sinds 1970 geldt de huidige, zeer vrije naamwet. Achternamen mogen nog steeds niet (hoog tijd dat die beperking wordt opgeheven), maar met Engelse achternamen kom je meestal wel weg. MacGillivray zal dus waarschijnlijk als voornaam worden geaccepteerd, Van der Meer niet. Lemmens misschien, hangt ervan af of de ambtenaar zich realiseert dat het een achternaam is.
Willem-Alexander was de eerste in provincie Utrecht met een officieel koppelteken in z'n naam, volgens http://t.co/BMhPUeMb >>
Wim-Lex had een streepje voor: http://t.co/0AiP7RJ0
Dat is ook het enige wat hij voor heeft.
Belachelijk dat er gezwicht wordt voor een lid van het koninklijk huis. En nu lopen er mensen rond die Flip-Kees, Karel-Henk of weet ik veel heten. Doe gvd normaal en geef je kind een echte naam!